Alandan kurulu güce: kaç panel sığar
Kaba çeviri montaj tipine göre iki kat değişiyor: paneller çatıya paralel duruyorsa yaklaşık 5 m² başına 1 kWp, düz çatıda ballastlı açılı dizilerde 8 m² başına 1 kWp, arazide 11 m² başına 1 kWp. Fark sıra aralığından geliyor — açılı diziler birbirini gölgelemesin diye aralarında boşluk bırakılıyor.
Son güncelleme:
Ölçülmüş katsayılar
Aşağıdaki oranlar tahmin değil: beş gerçek sahada yerleşim algoritmasının çizdiği panel sayısından geliyor. Aynı 580 W'lık modül sınıfı, farklı montaj tipleri.
| Saha | Alan | Panel | Kurulu güç | m² / kWp |
|---|---|---|---|---|
| Tuzla kırma çatı (eğik, paralel) | 1.247 m² | 424 | 245,9 kWp | 5,1 |
| İzmir soğuk hava (düz çatı, 12°) | 2.105 m² | 468 | 271,4 kWp | 7,8 |
| Antalya otel (düz çatı, 15°) | 1.509 m² | 297 | 172,3 kWp | 8,8 |
| Kayseri lojistik (düz çatı, 15°) | 2.580 m² | 500 | 315,0 kWp | 8,2 |
| Karapınar arazi (sabit açılı, 30°) | 8.840 m² | 1.170 | 819,0 kWp | 10,8 |
Farkı yaratan üç şey
- Sıra aralığı: eğik çatıda paneller yüzeye paralel, aralık yok — doluluk oranı (GCR) 1,00'a kadar çıkıyor. Düz çatıda açılı diziler birbirini gölgelemesin diye pitch bırakılıyor: Kayseri'de 3,65 m, Karapınar'da 5,17 m. Doluluk 0,60 ve 0,46'ya düşüyor.
- Kenar mesafesi: yangın yönetmeliği, bakım yürüyüş yolu ve rüzgâr yükü için çatı kenarından geri çekilme. 0,6–1 m tipik ve küçük çatılarda etkisi büyük — 20×20 m'lik bir çatıda 0,8 m pay alanın %15'ini alıyor.
- Engeller: baca, klima ünitesi, çatı penceresi, asansör kulesi. Hem ayak izleri hem gölgeleri panel konulamayan alan yaratıyor.
Neden "çatının yönü" kapasiteden daha önemli
Aynı çatının iki kanadı aynı sayıda panel alabilir ama aynı enerjiyi üretmez. Tuzla örneği bunu bir arada gösteriyor: kuzey kanat güney kanattan biraz daha fazla kWp taşıyor, üretimi ise belirgin düşük.
| Kanat | Kurulu güç | Özgül üretim |
|---|---|---|
| Güney kanat (28°, 180°) | 118,3 kWp | 1.234 kWh/kWp |
| Kuzey kanat (28°, 0°) | 127,6 kWp | 818 kWh/kWp |
Bu yüzden kırma çatıda her kanadı ayrı yüzey olarak çizmek gerekiyor: kapasite toplanabilir ama üretim toplanamaz.
Kendi çatınızda ölçmek için: uydu haritasında sınırları çizin, algoritma panel sayısını ve string planını kendisi kursun. Kırma çatı örneğini incele →
Hızlı ön hesap
- Uydu görüntüsünden çatının kabaca alanını ölçün (m²).
- Montaj tipine göre bölün: eğik çatı 5, düz çatı 8, arazi 11.
- Çıkan kWp'yi bölgenizin özgül üretimiyle çarpın: iç Anadolu ~1.400, güney sahil ~1.550–1.700 kWh/kWp.
- Yıllık üretimi tarifeyle çarpıp kaba geliri bulun — ama öztüketim payını hesaba katmadan bu sayı iyimserdir.
Sık sorulan sorular
- 1.000 m² çatıya kaç kWp kurulur?
- Paneller çatıya paralel duruyorsa yaklaşık 195 kWp (5,1 m²/kWp), düz çatıda ballastlı açılı dizilerde yaklaşık 120 kWp (8,2 m²/kWp). Çatının geometrisi dikdörtgenden uzaklaştıkça ve engeller arttıkça bu sayı düşer.
- Düz çatıda panelleri neden yatırmıyoruz?
- Yatırıp aralık bırakmamak daha çok panel sığdırır ama her panelin üretimi düşer: yatay yüzey kışın çok az, yazın toz ve kirlilik biriktiği için beklenenden az üretir. Açılı dizide panel sayısı azalır, panel başına üretim artar; hangisinin kazandığı çatıya göre değişir ve hesaplanabilir bir sorudur.
- Kuzeye bakan çatıya panel konur mu?
- Konur ama birim güç başına üretim belirgin düşer — Tuzla örneğinde güneye göre %34 az. Öztüketimi yüksek bir tesiste yine kârlı olabilir; karar kuzey kanadın kendi NPV'sine bakılarak verilmeli, sahanın ortalamasına değil.
- Çatı penceresi ve baca ne kadar alan yer?
- Kendi ayak izinden fazlasını: gölgesi de panel konulamayan alan yaratıyor. Aralık ayı öğleden sonrası en uzun gölgenin oluştuğu an ve yerleşim o ana göre boşluk bırakıyor.
- Panel sayısı arttıkça invertör de büyütülmeli mi?
- Orantılı değil. DC gücün AC gücüne oranı belirli bir noktaya kadar faydalı (invertör kısmi yükte daha verimli çalışır), fazla yükseldiğinde öğle saatlerinde kırpma kaybı doğuyor. String sayısı ve MPPT girişi de sınır koyuyor.
Kaynaklar
- Lumind örnek fizibiliteleri — beş gerçek sahanın motor çıktısı
- Lumind yerleşim algoritması — sıra aralığı ve string planı
- PVGIS — ışınım ve özgül üretim referansı