Tuzla'da kırma çatılı fabrika
İki kanat, iki ayrı azimut — kuzey kanadı kurmak mantıklı mı?
- Yüzeyler arasında birim güç başına %34 fark var: Güney kanat 1.234 kWh/kWp, Kuzey kanat 818 kWh/kWp — tek poligon çizilse bu fark hiç görünmezdi
- Öztüketim payı %95,2 — varsayılmadı, 8760 saatlik yük profili üretimle kesiştirilerek hesaplandı
- Seviyelendirilmiş maliyet 4,31 ₺/kWh — üretilen her kWh'in 25 yıllık ortalama maliyeti
Neden kârlı / neden değil
Kârlı: 25 yılda 1,73 milyon TL net bugünkü değer, geri ödeme 6,4 yıl.
Proje kârlı çünkü ürettiği elektriğin ömür boyu birim maliyeti (4,31 TL/kWh) yerine koyduğu elektriğin ortalama değerinin (5,22 TL/kWh) altında: her kWh'te 0,91 TL marj kalıyor ve ömür boyunca iskontolanmış 1.890.463 kWh üretiliyor. Bunu taşıyan asıl etken: öztüketim payı — Üretimin %95'i tesiste tüketiliyor ve perakende tarifeden (5,00 TL/kWh) değer yazıyor; kalanı 2,25 TL/kWh'e satılıyor. Harmanlanmış tarife böylece 4,87 TL/kWh çıkıyor — payın her 10 puanı bu sayıyı 0,28 TL oynatıyor. Pay saatlik üretim/tüketim örtüşmesinden hesaplandı.
Santral kendi elektriğini 4,31 TL/kWh'e üretiyor, ürettiği kWh ortalama 5,22 TL'den değerleniyor. NPV bu iki sayının farkının (0,91 TL/kWh) iskontolanmış üretimle (1.890.463 kWh) çarpımıdır.
Üretimin %95'i tesiste tüketiliyor ve perakende tarifeden (5,00 TL/kWh) değer yazıyor; kalanı 2,25 TL/kWh'e satılıyor. Harmanlanmış tarife böylece 4,87 TL/kWh çıkıyor — payın her 10 puanı bu sayıyı 0,28 TL oynatıyor. Pay saatlik üretim/tüketim örtüşmesinden hesaplandı.
7,38 milyon TL PV yatırımı, 245,9 kWp kurulu güç. 2026-08 anahtar teslim bandı ölçeğe göre 20,5–34,5 TL/Wp; bu proje bandın ortasında.
Konum, eğim, yön ve kayıpların birlikte sonucu; performans oranı %73. Aynı yatırımla daha çok kWh üretmek birim maliyeti doğrudan düşürüyor.
Baca, klima ve komşu yapıların gündüz ortalama kaybı. Optimizatörlü kurulumda aynı gölge %2,1 kaybettirirdi; %1,2 puanlık fark ek donanım bedelini karşılıyorsa değerlendirilmeli.
Reel iç verim oranı %15,2, istenen reel getiri %12. Proje eşiği aşıyor; NPV bu yüzden artı.
Ne değişirse ne olur
• Yatırım tutarı 1,73 milyon TL (%23) artana kadar proje artıda kalır.
• Elektriğin ortalama değeri %17 düşse NPV sıfırlanır — tarife varsayımının güvenlik payı bu.
• Öztüketim payı %64 seviyesine kadar düşse bile proje artıda kalır.
Yıl yıl net kazanç
25 yıl · reel (bugünün parası)Yıl-1 net kazanç
₺1.136.741
gelir − işletme gideri
Ortalama yıllık (25 yıl)
₺1.186.536
bozunum ve invertör değişimi dahil
25 yıl toplam net
₺22.285.812
yatırım düşülmüş, iskontosuz
NPV
₺1.725.600
aynı akışın bugüne indirgenmiş hâli
| Yıl | Üretim | Gelir | İşletme | Net | Kümülatif |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 249.657 kWh | ₺1.215.436 | −₺78.694 | ₺1.136.741 | -₺6.240.859 |
| 2 | 248.384 kWh | ₺1.221.737 | −₺78.694 | ₺1.143.043 | -₺5.097.816 |
| 3 | 247.111 kWh | ₺1.228.040 | −₺78.694 | ₺1.149.346 | -₺3.948.470 |
| 4 | 245.838 kWh | ₺1.234.346 | −₺78.694 | ₺1.155.651 | -₺2.792.819 |
| 5 | 244.564 kWh | ₺1.240.653 | −₺78.694 | ₺1.161.959 | -₺1.630.860 |
| 6 | 243.291 kWh | ₺1.246.960 | −₺78.694 | ₺1.168.266 | -₺462.594 |
| 7 | 242.017 kWh | ₺1.253.265 | −₺78.694 | ₺1.174.570 | ₺711.976 |
| 8 | 240.744 kWh | ₺1.259.566 | −₺78.694 | ₺1.180.871 | ₺1.892.847 |
Vurgulu satır (7. yıl) kümülatifin artıya geçtiği, yani yatırımın geri döndüğü yıl.
Tutarlar reel: enflasyon hiçbir satıra girmiyor, tarife yalnızca enflasyon üstü reel artışla büyüyor. Üretim her yıl panel bozunumu kadar azalıyor, gelir de onunla düşüyor.
İşletme kolonu bakım, sigorta ve izlemeyi taşıyor; 13. yıldaki sıçrama invertör değişimi.
Kümülatif kolon yatırım bedelini içeriyor ve iskontosuz. NPV ise aynı akışın iskonto oranıyla bugüne indirgenmiş hâli — bu yüzden iki sayı birbirinden farklı ve NPV her zaman daha küçük.
Aylık üretim
Saha ve ekipman
Yüzey kırılımı
Toplam sayılar yüzeylerin toplamı; karar ise burada verilir. Aynı çatının iki kanadı aynı parayı getirmiyor.
| Yüzey | Azimut | kWp | Yıl-1 | Özgül üretim |
|---|---|---|---|---|
| Güney kanat | 180° | 118 | 146 MWh | 1.234 kWh/kWp |
| Kuzey kanat | 0° | 128 | 104 MWh | 818 kWh/kWp |
Enerji nereye gidiyor
Çift vardiya · 1250 MWh/yıl tüketim · saatlik mahsuplaşma · öztüketim payı %95 · yükün %19'u karşılanıyor
Motorun uyarıları
Rapor bunları saklamıyor: uyarı, sonucun hangi noktada zorlandığını söyler.
- 1. yüzey (Güney kanat): Engel gölgesi string invertörde ortalama %6.8 kayıp veriyor; modül seviyesinde optimizatörle bu %4.3'e iniyor (≈2.5 puan kazanç).
- 2. yüzey (Kuzey kanat): Diziler güneyden 180° sapmış; özgül üretim güneye dönük bir tasarımın belirgin altında kalır.
- Arazi ufku 7.6° yükseliyor (tepe/vadi etkisi). PVGIS ışınımı bunu zaten içeriyor, ek düzeltme yapılmadı.
Aynı çatı, iki farklı yatırım
Tuzla'daki bu fabrika çatısı kırma: 28° eğimli iki kanat ters yönlere bakıyor. Toplamda 1.247 m² alana 424 panel ve 245,9 kWp sığıyor — ama kapasitenin nasıl dağıldığı sonucun kendisinden daha öğretici. Kuzey kanat güneyden biraz daha fazla kWp taşıyor (127,6'ya karşı 118,3), üretimi ise belirgin düşük: birim güç başına 818 kWh'e karşı 1.234 kWh. Fark %34.
Tek poligon çizilip ortalama alınsaydı bu fark hiç görünmezdi ve sahanın özgül üretimi 1.018 kWh/kWp olarak okunup geçilirdi. Kanatları ayrı yüzey olarak çizmek, "kuzey kanadı hiç kurmamak daha mı iyi" sorusunu sorulabilir hale getiriyor.
Çatıdaki iki engel de görünür: gündüz ortalama gölge kaybı string invertörle %3,26, optimizatörlü kurulumda %2,07 olurdu. Öztüketim payı %95,2 — üretimin neredeyse tamamı tesiste tükeniyor ve proje bu yüzden 30,00 ₺/Wp'lik yatırım ve düşük özgül üretime rağmen 1,73 milyon ₺ net bugünkü değer veriyor.